Historia Mikołajek

Pierwsze pisane informacje na temat miejscowości pochodzą z roku 1444. W miejscu dzisiejszego miasta znajdowała się w odległych czasach osada staropruska, której mieszkańcy zajmowali się głównie tkactwem, rybactwem, a także spławianiem i wyrębem drzew. W Mikołajkach w XIV wieku znajdowały się dwie karczmy przy moście, a karczmarze posiadali przywileje, które odnowione zostały w 1516. Przed reformacją w wykazie parafii oraz kościołów filialnych w archiprezbiteratach warmińskich nie widniał istniejący już kościół w Mikołajkach. Świątynia ta była obsługiwana prawdopodobnie przez kapelana krzyżackiego z Rynu. Kiedy doszło do sekularyzacji zakonu mazurskie protestanckie parafie zyskały nowych pastorów, najczęściej mówiących w języku polskim. W roku 1552 do miejscowości przybył pastor Jakub Wilamowski z Polski.

Miejscowość otrzymała prawa miejskie od króla pruskiego Fryderyka Wilhelma I w roku 1726. Do znacznego ożywienia miasta i zwiększenia jego roli doszło w roku 1843 kiedy to uruchomiono stałą żeglugę mazurską. W roku 1911 miasto otrzymało kolejowe połączenie z takimi miejscowościami jak Orzysz i Mrągowo i już niebawem stało się bardzo lubianą i chętnie odwiedzaną miejscowością wypoczynkową. W roku 1945 Mikołajki zostały włączone do Polski.

Z Mikołajkami i Jeziorem Mikołajskim związana jest stara XVI-wieczna legenda o Królu Sielaw. „Tytułowy” Król Sielaw był ogromną rybą w złotej koronie. Kiedy do miejscowości zaczęli tłumnie przybywać osadnicy, rozpoczęli połowy ryb. Na jeziorach wówczas znajdowało się całe mnóstwo łodzi rybackich, a rybacy wyciągali wielkie ilości ryb. Ludzka chciwość nie spodobała się pruskim bogom, którzy wezwali do siebie Króla Sielaw i przykazali, aby ten rozprawił się z zachłannymi rybakami. Król Sielaw zaczął utrudniać pracę rybakom poprzez przewracanie ich łodzi, rozrywanie sieci. Przerażeni rybacy przestali wypływać na jeziora i w Mikołajkach zapanował głód. Żona jednego z rybaków postanowiła złożyć ofiarę, aby przebłagać bogów. W czasie składania ofiary dojrzała małe żelazne kółko. Gdy oddała je mężowi, ten zaczął wykuwać wielką sieć z żelaznych kół, gdyż był nie tylko rybakiem, ale i kowalem. Kiedy wypłynął na jezioro z synami, udało mu się złowić Króla Sielaw. Ten za obietnicę darowania życia zadeklarował, iż teraz rybak będzie mógł wyciągać sieci pełne ryb. Rybak bardzo wiele zarobił, ale pewnego dnia w karczmie w wszystkim nieopatrznie powiedział innym. Pozostali rybacy wypłynęli na jezioro i odnaleźli Króla Sielaw. Postanowili darować mu życie, ale przywiązali go żelaznym łańcuchem do przęsła mostu, aby mieć nad nim kontrolę i od tego czasu jeziora pełne są wspaniałych ryb.